|
24/4/2026
|
«Ζωή σαν Tριαντάφυλλο» στην 25η Συνάντηση του Σινεμά & Ψυχολογία
|
Τρίτη 28 Απριλίου 2026, 8:00μμ, ζωντανά και διαδικτυακά
|
|
|
Στην 25η Συνάντηση του Σεμιναρίου «Σινεμά & Ψυχολογία» (Τρίτη 28/4/2026, 8:00μμ) συζητάμε το «Temple Grandin» («Ζωή σαν τριαντάφυλλο», 2010) του Mick Jackson, ένα βιογραφικό φιλμ για την αυτιστική Τεμπλ Γκράντιν, Αμερικανίδα καθηγήτρια πανεπιστημίου, μια από τις κορυφαίες επιστήμονες στον τομέα της μη βάναυσης μεταχείρισης των ζώων. Το φιλμ δεν απεικονίζει κατά γράμμα τη ζωή της ακαδημαϊκού, αλλά πειραματίζεται σε ύφος για να αποδώσει τη μοναδική οπτική της νοημοσύνη, καθώς ο αυτισμός της ηρωίδας της χάρισε φωτογραφική μνήμη, ένστικτο άνω του μέσου όρου και ιδιαίτερη εξυπνάδα. Αυτή η προσέγγιση ταιριάζει με τις ίδιες τις αναζητήσεις της Τεμπλ που παρά τον αυτισμό της, προχώρησε σε μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές και διαμόρφωσε σε μεγάλο βαθμό το βιομηχανικό σχεδιασμό των κτηνοτροφικών σφαγείων, κυρίως σε μονάδες της Νότιας Αμερικής. Υποστηρίζει επίσης την πεποίθηση ότι ο αυτισμός δεν συνεπάγεται οπωσδήποτε ανεπάρκεια. Η επιμονή, η οξύνοια, η παρατηρητικότητα, ο διαφορετικός τρόπος σκέψης και η μεθοδικότητα των αυτιστικών είναι τρομερά πλεονεκτήματα για την κοινωνία, την εργασία και την καινοτομία, όταν υπάρχει υποστήριξη που επιτρέπει σε αυτή τη διαφορετικού είδους νοημοσύνη να ευδοκιμήσει. Τα στερεότυπα, ο σεξισμός, η ανοησία και η στενοκεφαλιά των ανθρώπων γύρω από το θέμα δεν εμποδίζουν απλά αυτή τη διαδικασία, αλλά την ακυρώνουν.
«Ζωή σαν Τριαντάφυλλο»:
ΗΠΑ, Δραματική, 2010. Διάρκεια: 107’. Σενάριο: Temple Grandin, Margaret Scariano, Christopher Monger. Σκηνοθεσία: Mick Jackson. Πρωταγωνιστούν: Claire Danes, Julia Ormond, David Strathairn, Katherine O’Hara.
Η ταινία είναι βασισμένη σε αληθινά γεγονότα και ξεκινάει με την έγκαιρη διάγνωση της Τέμπλ με αυτισμό, την προβληματική της ανάπτυξη κατά τη διάρκεια των σχολικών της χρόνων, την αμέριστη συμπαράσταση που είχε από τη μητέρα της, τη θεία της και τον δάσκαλο της και την εξέλιξη της σε μια γυναίκα με εκπληκτική ευαισθησία και κατανόηση της συμπεριφοράς των ζώων, καθώς παρά τις δυσκολίες της, κατάφερε να γίνει μια από τους πρώτους ειδικούς στον κόσμο, στο σχεδιασμό και την κατασκευή μηχανημάτων αγροτικού εξοπλισμού, και να διαμορφώσει τα σφαγεία των κτηνοτροφικών μονάδων προς όφελος των ανθρώπων και των ίδιων των ζώων. Κατέχει master στη ζωολογία, από το Arizona State, και το 1988 απέκτησε τον τίτλο του διδάκτορα. Έγραψε περισσότερες από 100 επιστημονικές εργασίες, έδωσε και δίνει διαλέξεις σε όλο τον κόσμο πάνω σε αυτό το μοναδικό θέμα. Με το παράδειγμα της αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για άτομα με αντίστοιχα προβλήματα και ελπίδα για τους γονείς τους.
Ο γιατρός που διέγνωσε τον αυτισμό της Temple στα τέσσερα της χρόνια, πρότεινε να εισαχθεί σε ίδρυμα. Ήταν η δεκαετία του 50, υπήρχε άγνοια για το θέμα αλλά ακόμα και σήμερα υπάρχουν «ειδικοί» που συνεχίζουν να υποτιμούν τις δυνατότητες των νευροδιαφορετικών ατόμων ή ακόμα χειρότερα αμφισβητούν έμπρακτα το δικαίωμα τους να διεκδικήσουν μια καλύτερη ζωή, ενταγμένοι στο κοινωνικό σύνολο, έχοντας την κατάλληλη καθοδήγηση και υποστήριξη που δικαιούνται. Ευτυχώς η μητέρα της δεν ακολούθησε αυτή την «ετυμηγορία», πάλεψε με τις δυσκολίες, τις προκαταλήψεις και τον ίδιο της τον εαυτό και έδωσε στην κόρη της την ευκαιρία να σπουδάσει, να αυτονομηθεί και να ξεπεράσει κάθε προσδοκία. Εκτός από τη μητέρα της ένας δάσκαλος πίστεψε στις δυνατότητες της και ξεκλείδωσε τις ικανότητες της. Το μοντέλο του «one size» σχολείου που εφαρμόζεται στη χώρα μας εδώ αποτυγχάνει. Αποτέλεσμα της αποτυχίας αυτής είναι η περιθωριοποίηση ενός μεγάλου αριθμού μαθητών, η εκφραστική ένδεια, ο ψηφιακός αναλφαβητισμός αλλά και η έλλειψη ουσιαστικής παιδείας για τους υπόλοιπους. Στην ταινία βλέπουμε ότι μία διαφορετική μαθησιακή προσέγγιση, προσαρμοσμένη στις ανάγκες και τις δυνατότητες των μαθητών οδηγεί σε καλύτερα αποτελέσματα.
Ο σκηνοθέτης Mick Jackson αποδίδει υπέροχα το δημιουργικό νεύρο και την οπτική πραγματικότητα της Τέμπλ, τη δύναμη της θέλησης της που τελικά θριαμβεύει χωρίς μελοδραματισμό ή εκμετάλλευση της ιδιαιτερότητας της. Μέσα από αυτή την συγκεκριμένη περίπτωση αναδεικνύει τον καταπληκτικό τρόπο που λειτουργεί το αυτιστικό μυαλό. Πως αντιλαμβάνεται τα πράγματα, τη λειτουργία της μνήμης, των συνειρμών και κυρίως τον τρόπο που οπτικοποιεί ιδέες, κατασκευές και σχέδια. Οι περισσότεροι αυτιστικοί σκέφτονται και αντιλαμβάνονται με εικόνες, ενώ καθημερινά δέχονται αισθητηριακή «επίθεση» από ερεθίσματα, που για τον συνήθη άνθρωπο αποτελούν ανώδυνο μέρος της ύπαρξης του. Οι ήχοι και οι εικόνες στην ταινία μεγεθύνονται, οξύνονται, δίνοντας μας την ευκαιρία να βιώσουμε, κατά κάποιον τρόπο, την αυτιστική οπτική. Η ταινία ξεκαθαρίζει επίσης –και αυτό είναι στα θετικά της- ότι αν οι κοινωνίες αξιοποιήσουν τις απίστευτες δυνατότητες μεγάλης μερίδας αυτιστικών ανθρώπων η ζωή όλων μας μπορεί να γίνει πολύ καλύτερη. Οι πολύ όμορφες σκηνές της Temple με τα ζώα αποδεικνύουν την ξεχωριστή σχέση της μαζί τους, σχέση που σε συνδυασμό με τον μοναδικό τρόπο σκέψης της, έφερε μία τεράστια αλλαγή στο χώρο της κτηνοτροφίας, απαλλάσσοντας τα ζώα από βάναυσες συμπεριφορές. Η Claire Danes είναι εξαιρετικά ρεαλιστική την απόδοση του χαρακτήρα του υπαρκτού προσώπου, το οποίο έχει γράψει και το σενάριο. Καταφέρνει να αποτυπώσει τον τελείως διαφορετικό τρόπο σκέψης, ψυχοσύνθεση και διαφορετική αντίληψη των πραγμάτων από την ηρωίδα της. Το άγχος και η πίεση που προκαλούν οι κοινωνικές αλληλεπιδράσεις σε ένα αυτιστικό άτομο, η δυσκολία που έχουμε ίσως όλοι μας, να κατανοήσουμε την πραγματική φύση του θανάτου και ο αφιλτράριστος αυθορμητισμός της Temple μεταφέρονται σε μας με τον καλύτερο τρόπο από την ηθοποιό. Εξαιρετική και η Katherine O’Hara στο ρόλο της υποστηρικτικής θείας.
Εισηγητής ο Παναγιώτης Δενδραμής, πτυχιούχος τμήματος Ψυχολογίας του ΕΚΠΑ, με δίπλωμα σκηνοθεσίας (Σχολή Σταυράκου) και μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στην ιστορία και θεωρία του κινηματογράφου. Είναι διδάκτορας του τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης (διατριβή "Η κινηματογραφική εκπαίδευση στην Ελλάδα"), όπου δίδαξε ως ακαδημαϊκός υπότροφος. Διδάσκει ιστορία του κινηματογράφου στη Σχολή Σταυράκου.
Το σεμινάριο πραγματοποιείται κάθε Τρίτη στις 8.00μ.μ. στο στέκι της Δράσης, (Πάρνηθος 21, Βριλήσσια) και διαδικτυακά μέσω της πλατφόρμας zoom.
Κινηματογραφική Λέσχη Βριλησσίων Cine-Δράση
|
|
|
31
|
|
|