|
16/4/2026
|
Σινεμά & Ψυχολογία: «Η Όγδοη Μέρα»
|
Τρίτη 21 Απριλίου 2026, 8:00μμ, ζωντανά και διαδικτυακά
|
|
|
Στην 24η Συνάντηση του Σεμιναρίου «Σινεμά & Ψυχολογία» (Τρίτη 21/4/2026, 8:00μμ) συζητάμε το φιλμ «Η Όγδοη Μέρα» (Le Huitieme Jour, 1996) του Jaco van Dormael. Μια ανθρώπινη και οπτικά ονειρεμένη, συγκινητική και απροκάλυπτα μεγαλόψυχη εμπειρία, καθώς ένας ήρωας με σύνδρομο Down θα οδηγήσει κορυφαίο στέλεχος μιας απρόσωπης εταιρίας, που η ζωή του έχει πάρει την κάτω βόλτα, έξω από το γκρίζο εταιρικό του σύμπαν, θα του υπενθυμίσει την ανάγκη να απολαμβάνει καθημερινά τα τρυφερά μικρά θαύματα με τα οποία ο κόσμος είναι γεμάτος και θα του υποδείξει να ζήσει τη ζωή του με απλότητα και ελευθερία, να δώσει στον εαυτό του χώρο να αναπνεύσει και να αποτινάξει τα δεσμά του περίκλειστου κόσμου του.
Γαλλία, Δραματική Κομεντί, 1996. Διάρκεια:118’. Σκηνοθεσία: Jaco van Dormael. Πρωταγωνιστούν: Daniel Auteuil, Pascal Duquenne, Miou-Miou, Henri Garcin, Isabelle Sadoyan, Michele Maes, Fabienne Loriaux, Alice van Dormael, Juliette Van Dormael, Marie-Pierre Meinzel, Sabrina Leurquin, Laszlo Harmati, Alain Bougnet, Magali Cote, Jean Désert, Michele Gousset, Philippe Minck, Dominique Lecat, Fernand Leclercq, Guy De Longree.
Η ταινία χειροκροτήθηκε στις Κάννες το 1996 που πρωτοπροβλήθηκε. Το πρωταγωνιστικό δίδυμο Pascal Duquenne και Daniel Auteuil βραβεύτηκε εκεί (Βραβείο Καλύτερης Αντρικής Ερμηνείας) για την ερμηνευτική απόδοση μιας οικείας κινηματογραφικής ιστορίας με εκπληκτικά φρέσκο τρόπο. Δυστυχώς όμως καταποντίστηκε εισπρακτικά στην Ελλάδα, παρά τον ιδανικό συνδυασμό feelgood και συγκίνησης. Πιθανότερη αιτία, η παρουσία του Pascal Duquenne, η αμηχανία ή ο ρατσισμός του κοινού απέναντι σε άτομα με σύνδρομο Down, ιδίως εκείνη τη χρονική περίοδο. Επιπλέον οι κριτικοί, με τη σειρά τους, θεώρησαν το έργο λαϊκίστικο και στερεοτυπικά μελοδραματικό. Στην πραγματικότητα ο Duquenne είναι ηθοποιός με σύνδρομο Down, ανήκει σε μια πειραματική θεατρική ομάδα των Βρυξελλών, εμφανίζεται συχνά στο σινεμά και το θέατρο και εδώ προσεγγίζει κάθε σκηνή αυθόρμητα και ειλικρινά με έναν συνδυασμό απόλυτης αφοσίωσης και εγκατάλειψης.
Ο ένας από τους δύο ήρωες της «Έβδομης Μέρας» είναι ο Ζορζ (Pascal Duquenne), ένας νεαρός με σύνδρομο Down, ο οποίος ζει μοναχικά σε ένα ίδρυμα που μοιάζει ευχάριστο. Έχει μια αγαπημένη εκεί, μερικούς φίλους. Στις ονειροπολήσεις του, συνοδεύεται από τον αγαπημένο του τραγουδιστή, που κάθεται στο καπό ενός κινηματογραφικού αυτοκινήτου φορώντας μια μωβ στολή μαριάτσι. Αντιδρά άμεσα και χωρίς να επηρεάζεται από οτιδήποτε συμβαίνει. Παίρνει τα πράγματα κυριολεκτικά. Πιστεύει ότι αφού κόψεις το γρασίδι, πρέπει και να το παρηγορήσεις. Αγκαλιάζει τη ζωή. Πηγαίνει με τη ροή. Δέχεται ό,τι προκύπτει. «Εγώ Μογγόλος», ξεστομίζει με αφέλεια, χωρίς καμία ντροπή, αντί συστάσεων. Λέγοντας τη λέξη αυτή φαντάζεται έναν κόσμο Μογγόλων με κινέζικα καπέλα και κοτσίδες. Η ελευθερία, η χαρά και η αγάπη, βρίσκονται για τον Ζορζ πίσω από μία πόρτα, την οποία αποφασίζει να περάσει για να φτάσει στο σπίτι του και στο πιο όμορφο πλάσμα του κόσμου. Τη μαμά του. Την χαμογελαστή, στοργική μητέρα του που τον παρηγορεί στον ύπνο του ρωτώντας «Πώς είναι το μικρό μου αγόρι;». Κάθε Σαββατοκύριακο φτιάχνει το βαλιτσάκι του, στέκεται στην έξοδο του ιδρύματος και περιμένει τους δικούς του. Ένα από τα πολλά, καθώς εκείνοι που περιμένει δεν έρχονται, θα το σκάσει και θα ανοίξει δρόμο μέσα από τα χωράφια για έναν αβέβαιο προορισμό.
Στο δρόμο του θα συναντήσει τον Χάρι (Daniel Auteuil) ένα γιάπι, του οποίου η ζωή δεν βρίσκεται στην καλύτερη στιγμή της. Είναι εργασιομανής businessman που επαναλαμβάνει μηχανικά πράξεις και κινήσεις, σε καθημερινή βάση. Ζει μοναχικά αφού η σύζυγός του (Miou-Miou) τον έχει εγκαταλείψει και έχει εισαγγελικές εντολές να μην πλησιάζει το σπίτι της. Νοσταλγεί τις κόρες του και παρόλο που αυτές μπορούν να τον επισκέπτονται, ξεχνάει ακόμα και να τις παραλάβει από το σιδηροδρομικό σταθμό. Ζωή που δεν αξίζει να τη ζεις. Απογοητευμένος, γεμάτος ανείπωτο θυμό σκέφτεται την αυτοκτονία. Οδηγεί απερίσκεπτα στη βροχή και σκοτώνει ένα μεγάλο σκυλί που συνοδεύει τον Ζορζ. Δεν ξέρει τι να κάνει. Η αστυνομία δεν βοηθάει. Αφού θάψουν τον σκύλο μοιράζονται τη ζωή τους για λίγες μέρες. Ο Χάρι δεν θέλει τίποτα περισσότερο από το να ξεφορτωθεί τον Ζορζ. Για αυτόν ο χρόνος είναι χρήμα, αλλά ο άλλος ζει σε έναν κόσμο που ο χρόνος δεν μετράει ενώ η φαντασία και η πραγματικότητα συγχέονται στην αντίληψη του. Ο Χάρι θα τον βοηθήσει να βρει το σπίτι του, όμως η μαμά είναι πια νεκρή και κανείς δεν θέλει να του γίνει φόρτωμα. Και κάπως έτσι ο Ζορζ αγκιστρώνεται στο Χάρι. Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει ο Χάρι είναι να συνηθίσει τον τρόπο ζωής του Ζορζ. Ο Ζορζ φωνάζει, χαιρετά, αγγίζει ή χαμογελάει με ένα πλατύ χαμόγελο σε κάθε παραμικρή πρόκληση. Ο businessman αρχίζει να συμμετέχει στη διασκέδαση και να το απολαμβάνει. Και όσο η ταινία ξετυλίγεται θα έχει άφθονο χρόνο να μυρίσει τα τριαντάφυλλα, ανακαλύπτοντας ξανά αυτή την παιδική αίσθηση θαυμασμού για τον κόσμο γύρω του, ακολουθώντας τους χαλαρούς ρυθμούς του συνοδοιπόρου του. Σταδιακά απελευθερώνεται από τον παλιό εαυτό του. Στην ουσία οι δύο άντρες είναι οι δύο πλευρές του «νομίσματος» που λέγεται ανθρώπινη ψυχή. Ο Χάρι είναι μία άχρωμη μονάδα, προγραμματισμένη να δουλεύει σε ένα ψυχρό κοινωνικό σύστημα. Ο Ζορζ αν και ανυπεράσπιστος μέσα στη διαφορετικότητα του που μπορεί να απολαμβάνει τις μικρές χάρες της κάθε μέρας, από το φως του ήλιου έως το άγγιγμα της γης. Η διαχωριστική γραμμή ανάμεσά τους πρόκειται να σβήσει και δεν χρειάζονται πολλά για αυτό. Ένα γέλιο αρκεί για να βρεθείς στην άλλη πλευρά, κι ένα δάκρυ μετά είναι αρκετό για να σε κάνει άλλο άνθρωπο.
Ο Βέλγος σκηνοθέτης, Jaco Van Dormael πέντε χρόνια μετά την πρώτη του ταινία, «Τοτό ο Ήρωας» (1991), επιστρέφει στο σινεμά και μας κάνει να αναθεωρήσουμε όσα ξέρουμε για τη δημιουργία του κόσμου. Ο τίτλος άλλωστε της ταινίας προέρχεται από την ιδιόμορφη αφήγηση της για τη Δημιουργία του κόσμου (... και την όγδοη μέρα της Δημιουργίας, ο άνθρωπος έμαθε το σινεμά! Με τον πιο απλοϊκό τρόπο, ένιωσε το χαμόγελο, το δάκρυ, κι άφησε την καρδιά του ν’ αγγίξει τα ουράνια...). Αναφέρεται επίσης στον μαγικό τρόπο με τον οποίο ο Χάρι καταφέρνει να ξεφύγει από την κλισέ ζωή του, να βγει έξω από τα όρια του χρόνου χάρη στην παρέμβαση του Ζορζ. Πλατιές πινελιές μαγικού ρεαλισμού προσφέρουν το μερίδιό τους σε μια σπαρακτική έκπληξη. Παραδόξως αφηγείται αυτή την ιστορία σαν να μην την είχαμε δει δεκάδες φορές πριν. Κομψές, γλυκές, γαλήνιες οι σκηνές της με λυτρωτική δύναμη. Πλούσιες πινελιές μαγικού ρεαλισμού προσφέρουν το μερίδιό τους στην σπαρακτική έκπληξη. Το μόνο που χρειάζεται είναι ο Χάρι και ο Ζορζ να ξαπλώσουν σιωπηλά στο γρασίδι απολαμβάνοντας τις εικόνες και τους ήχους ενός δάσους. «Μια ωραία στιγμή για εμάς», λέει απλά ο Τζορτζ. Πραγματικά είναι.
Εισηγητής ο Παναγιώτης Δενδραμής, πτυχιούχος τμήματος Ψυχολογίας του ΕΚΠΑ, με δίπλωμα σκηνοθεσίας (Σχολή Σταυράκου) και μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στην ιστορία και θεωρία του κινηματογράφου. Είναι διδάκτορας του τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης (διατριβή "Η κινηματογραφική εκπαίδευση στην Ελλάδα"), όπου δίδαξε ως ακαδημαϊκός υπότροφος. Διδάσκει ιστορία του κινηματογράφου στη Σχολή Σταυράκου.
Το σεμινάριο πραγματοποιείται κάθε Τρίτη στις 8.00μ.μ. στο στέκι της Δράσης, (Πάρνηθος 21, Βριλήσσια) και διαδικτυακά μέσω της πλατφόρμας zoom.
Κινηματογραφική Λέσχη Βριλησσίων Cine-Δράση
|
|
|
38
|
|
|